12 nov Pro’98 waarschuwt: ambitie Barneveld mag niet doorschieten in schulden
Tijdens de behandeling van de gemeentebegroting zette Pro’98-raadslid Henri Mulder de toon met een nuchtere maar kritische blik op de financiën, de ambities van de gemeente en de keuzes die nu worden gemaakt voor de toekomst.
Hij begon positief, met waardering voor de toezegging rondom de budgetoverhevelingen. Volgens Mulder is dat “zoals het hoort: inzichtelijk, transparant en begrijpelijk.” Door een reserve over meerdere jaren te spreiden, wordt volgens hem zichtbaar wat er met het geld gebeurt — en helpt het hopelijk om het minder vaak te laten gebeuren.
Daarna kwam een opvallend punt: de extra €250.000 aan parkeerboetes bij het Gowthorpeplein. Dat bedrag “schrok ons eerlijk gezegd even wakker”, zei Mulder. “Natuurlijk zijn er mensen die proberen gratis te parkeren, maar de meeste mensen willen gewoon netjes betalen. Alleen is niet altijd duidelijk wanneer dat wel of niet moet, en hoe het systeem precies werkt.”
Om die verwarring weg te nemen diende Pro’98 een motie in om duidelijke bebording te plaatsen bij het plein. Mulder stelt dat “een simpel, duidelijk bord dat iedereen snapt en kan lezen” veel ellende kan voorkomen. “Er is al zoveel berichtgeving geweest over dit plein, met wisselende systemen en regels. De verwarring is compleet. Dan helpt geen Facebookpost meer, alleen duidelijke informatie ter plekke werkt.”
Ambitie en financiële werkelijkheid
Over de begroting zelf was Mulder realistisch. Wat het college de afgelopen jaren heeft ingezet aan bezuinigingen, investeringen en toekomstambities begint volgens hem nu vorm te krijgen, “maar met deze financiële keuzes verandert er meer dan alleen de boekhouding.”
Hij benadrukte dat de groeiplannen van Barneveld ambitieus zijn, “misschien wel te ambitieus”. De vervangingsopgave van de fysieke ruimte is groot, en de schuldquote kruipt richting de 200%. “Dat betekent veel lenen, en dat is op zich niet erg, kosten gaan nu eenmaal voor de baten uit. Maar laten we eerlijk zijn over de bijwerkingen: wie betaalt uiteindelijk de rente?”
Volgens Mulder schuilt daar een paradox. “De overheid investeert publiek geld, maar de winst komt terecht in private handen. Dat is hoe publieke investeringen werken, maar dan moet de overheid wél de middelen hebben om haar schulden af te lossen. En die middelen heten… belastingen.”
Toch daalt de belastingdruk in Barneveld sinds 2022, van 103% naar 95%, terwijl de uitgaven blijven stijgen. “Dat kan niet eindeloos goed blijven gaan,” waarschuwde Mulder. “Dat wordt een mooie uitdaging voor het volgende college.”
Slimmer organiseren in de jeugdzorg
Ook sprak hij zijn zorgen uit over de taakstellingen bij arbeidskosten en jeugdzorg. “De kosten nemen toe, we komen mensen tekort, en de inhuur blijft hoog. De krapte in de markt verdwijnt niet zomaar, ook niet als je een taakstelling inboekt.”
De hervormingsagenda jeugd moet op termijn 1,5 miljoen opleveren, maar volgens Mulder is dat onvoldoende. “Alleen de indexatie zorgt al voor een stijging van twee miljoen. Er is dus meer nodig. Jeugdzorg is te complex geworden, en die complexiteit jaagt de kosten op.”
Hij verwees naar voorbeelden uit andere gemeenten, zoals Veendam, waar de meest voorkomende vormen van jeugdhulp zijn gebundeld in één opdracht, uitgevoerd door samenwerkende partijen onder de naam Jeugd Expertise Punt. “Daar kun je zonder indicatie, beschikking of eigen bijdrage terecht. Bij elke huisarts en basisschool zit wekelijks een gedragswetenschapper of orthopedagoog voor ouders met vragen. Daardoor kunnen gezinnen vaak na vier of vijf gesprekken verder. De wachtlijsten zijn verdwenen, en de jeugdzorg is goedkoper geworden — niet door te bezuinigen, maar door slimmer te organiseren.”
Volgens Mulder is dat ook voor Barneveld een inspirerend voorbeeld, al vergt het eerst een investering. “Zoals bij elk systeem gaan de kosten voor de baten uit. Je moet eerst investeren in een andere manier van werken, terwijl de oude nog even doorloopt.”
Kunst, economie en verantwoordelijkheid
Pro’98 diende daarnaast drie moties in over het programma promotie economie, kunst in de openbare ruimte en de jaarlijkse bijdrage aan het PEC.
Mulder vindt dat de raad meer inzicht moet krijgen in de middelen voor promotie economie: “Waar gaat dat geld precies heen, wat is het doel, en bereiken we dat ook?”
Over kunst in de openbare ruimte was hij uitgesproken. “Onze dorpen verdienen kunst. Het maakt Barneveld mooier, aantrekkelijker en heeft maatschappelijke waarde. Maar als iemand nu iets wil realiseren, is niets duidelijk: eigenaarschap, onderhoud, plaatsing, het is allemaal houwtje-touwtje. Dat moeten we beter regelen.”
Ten slotte wil Pro’98 de jaarlijkse gemeentelijke bijdrage van €70.000 aan het PEC afbouwen. “Het blijft bijzonder dat één specifieke sector structureel van overheidssteun wordt voorzien. Uiteindelijk moet het PEC op eigen benen kunnen staan.”
Een oproep tot realisme en investeren in de samenleving
Mulder sloot zijn bijdrage af met een blik op de toekomst. “De begroting van nu is rond, maar de volgende ombuigingsronde komt er alweer aan. We weten dat het Rijk in 2028 opnieuw gaat snijden in het gemeentefonds, zonder erbij te vertellen hoe het dan wél moet.”
Volgens hem is het tijd om te stoppen met de kaasschaaf door het sociaal domein. “Onze gemeente groeit enorm, maar we zien dat organisaties als de Bibliotheek en Welzijn Barneveld minder budget krijgen, terwijl hun taken toenemen. Meer doen met minder kan niet eindeloos. De rek is eruit.”
Mulder eindigde met een kernachtige samenvatting van de visie van Pro’98:
“Laten we investeren in de samenleving, onze jeugd, kunst én gezonde financiën. Want verwarring is duurder dan een goed bord – en lelijkheid kost op de lange termijn ook wat.”