26 jan Stabiliteit is geen gas. Stabiliteit is systeemzekerheid.
Barneveld wil een stabiele, zekere en betaalbare energievoorziening. Terecht. Maar in het debat sluipt een denkfout: alsof stabiliteit vooral een brandstofkeuze is en gas daarom de logische basis vormt. Gas is juist één van de grootste bronnen van onzekerheid. Het is een wereldmarktproduct, gevoelig voor geopolitiek en importstromen. Wie “zekerheid” met gas probeert te kopen, haalt afhankelijkheid van buiten naar binnen.
De kernvraag is daarom niet: welke brandstof voelt vertrouwd? De kernvraag is: hoe organiseren we systeemzekerheid zolang het elektriciteitsnet vol zit en verzwaring jaren kost? Dat vraagt om pieken dempen, vraag en aanbod beter op elkaar laten aansluiten en bestaande capaciteit slimmer benutten. Met “meer koper in de grond” los je het probleem van de piekmomenten op, 10 a 100 uur per jaar, maar de rekening is structureel en torenhoog.
Daarom moeten we de ontwikkelingen die het systeem wél wendbaar maken veel serieuzer nemen. Opslag en slimme aansturing gaan snel vooruit, en batterijen worden in hoog tempo goedkoper. Daarmee kun je overschotten tijdelijk bewaren en pieken afvlakken, zodat het net rustiger wordt zonder overal meteen te moeten verzwaren. Dat is geen ideologie, maar modern risicobeheer en vaak ook sneller te realiseren.
En bij wonen geldt: de meest zekere energie is de energie die je niet nodig hebt. Besparen moet daarom verder gaan dan tips; het vraagt om structurele keuzes. Passief bouwen en grondige isolatie verlagen de warmtevraag én de piekvraag blijvend. Dat ontlast het net, maakt huishoudens minder kwetsbaar voor prijs- en leveringsschokken en drukt de energierekening.
Als Barneveld zekerheid echt bovenaan zet, is de logische route dus niet terug naar gas, maar vooruit: minder piek, meer flexibiliteit, meer opslag, en bij nieuwbouw en renovatie een veel zwaardere focus op passief bouwen. Dat is de meest betrouwbare én betaalbare koers.
Terugverlangen naar gas voelt als trekken aan een trekschuit: het werkt, maar er zijn inmiddels betere opties beschikbaar.
Arjen Korevaar